Blog van een conflictbegeleider

Grenzen stellen een sprookje?

Vrouw Holle Charlotte Dematons
Vrouw Holle Charlotte Dematons
18-02-2021 14:33

Sprookjes zijn de zelfhulpboeken van weleer. In veel sprookjes speelt 'de moederwond'. Dat is de wond in het hart van een (meestal nog jonge) vrouw veroorzaakt door haar moeder. Denk bijvoorbeeld aan de ellende die Assepoester te verduren had, of Sneeuwwitje, de Schone Slaapster, Hans en Grietje, Repelsteeltje, Raponsje, De Kleine Zeemeermin, of Belle (die van het Beest). Wat al deze onschuldige jonge vrouwen gemeen hebben is dat ze een liefhebbende en/of aanwezige moeder missen. Die was of ziek, of harteloos en gemeen, of dood. Het sprookje vertelt het verhaal hoe ze zich van hun pijn en underdogpositie wisten te bevrijden. 

 

Vroeger konden vrouwen in deze verhalen herkenning van hun problemen als vrouw vinden. En bemoediging om zich van hun onderdrukking te bevrijden. De heldin in het verhaal breekt immers meestal met veel moed door de haar opgelegde blokkades heen, om vervolgens gered te worden door een prins (die eigenlijk symbool staat voor haar zelfliefde en kracht). Sprookjes schetsen een perspectief dat het mogelijk is weer herenigd te worden met de liefde. Bij gebrek aan levende rolmodellen waren dat hele belangrijke verhalen! Want onderdrukking voelt afschuwelijk en de pijn hierover voelden vrouwen toen ook, en het verlangen zich daarvan te ontdoen eveneens. Dat laten die verhalen juist zien!

 

Misschien denk je: ach, dat was toen. Ik ben een moderne vrouw, in deze tijd speelt onderdrukking van de vrouw niet meer zo. Tegenwoordig zijn vrouwen gelijk aan mannen. Zelf dacht ik daar lange tijd ook zo over. Maar pas op, minderwaardigheidsgevoelens zitten diep! Je ziet ze nog steeds terug in de vorm van zelfverkozen hulpeloze vrouwelijkheid. Wiebelige hoge hakken die je minder mobiel maken en je soort van zwakker en instabieler maken dan je bent. Of in het je kleiner, of onwetender, of onbelangrijker voordoen dan je bent. In onrealistisch wegcijferen en overmatige dienstbaarheid (pleasegedrag). 

 

Wil jij weten of je ook rondloopt met een moederwond (of dat het best meevalt bij jou), lees dan dit blog eens over Grenzen stellen en de moederwond. Het valkuilgedrag staat helemaal onderaan, maar ik adviseer je om voor de aardigheid toch het hele blog te lezen. Want ik denk dat wij vrouwen steeds meer klaar zijn voor onze opmars. Laten we er samen voor zorgen dat grenzen stellen en de regie pakken over wat we willen loskomt uit de wereld van het sprookje!

 

Liefs, AleXandra van Smoorenburg,

Transformatief coach en conflictbevrijder

 

Gerelateerde artikelen

Grenzen stellen en de moederwond, nov 2020

 

 
 
 
Vond je dit artikel de moeite waard? Reageer, like of deel het!  TanX

Grenzen stellen en de moederwond

R. de Pauw, Kind troost moeder, ongedateerd
R. de Pauw, Kind troost moeder, ongedateerd
30-11-2020 18:25

 

Het grenzen aangeven is lang niet altijd het probleem; wel ze te voelen! Daar schort het bij veel vrouwen nogal eens aan. Een van de manieren om daar meer grip op te krijgen is het helen van de moederwond. Want die zit maar al te vaak onder dit probleem verborgen. Een moederwond maakt dat veel vrouwen machteloos over hun grenzen (laten) gaan en geen ‘ja!’ kunnen zeggen tegen de krachtige vrouw die ze diep van binnen wel zijn.

 

Wat is een moederwond?
De moederwond is de wond in het hart van een dochter, bewust dan wel onbewust veroorzaakt door haar moeder. Als gevolg van de dynamiek tussen hen. Moeders die verwonden zijn zelf ook altijd verwonde dochters. Moederwonden worden van generatie op generatie doorgegeven, totdat er een dochter is die de moed en het inzicht heeft haar moederwond te helen. Het helen van de wond is een pijnlijke klus, maar lang niet zo pijnlijk als door blijven gaan in de overlevingsmodus, en de wond aan je kinderen doorgeven. Want in dat geval zul je je waarschijnlijk nog een keer verwonden, en wel aan je kinderen, want de gevolgen van onbewust gedrag richting je kinderen komen doorgaans als een boemerang bij je terug.  

 

De pijn van het vrouw-zijn
Belangrijk om je te realiseren is dat de moederwond niet per se van een persoonlijk trauma getuigt, maar deels ook een collectief trauma is. Ik heb het dan over de ingeademde pijn van het vrouw-zijn in met name traditionele omgevingen, waarin vrouwen verondersteld (of misschien zelfs gedwongen) worden een ondergeschikte rol spelen. En dus geconditioneerd zijn zichzelf als ‘minder dan’ en ‘niet waardig’ te zien. Dit minderwaardigheidsgevoel is doorgegeven door talloze generaties van vrouwen en is daardoor diep geïnternaliseerd in de psyche van ontzaglijk veel vrouwen. Die dus allemaal moeite hebben met het aangeven van o.a. hun grenzen en behoeften...

 

Onbedwingbaar verlangen naar bevestiging
Het is niet altijd gemakkelijk om je uit de moederwond te bewegen. Vooral als je persoonlijk erg gekwetst bent op dit vlak. Dat kan een diepe poel van verdriet in je veroorzaken, die je vertraagt en blokkeert in het realiseren van je eigen doelen en dromen. Ook al omdat veel vrouwen met een moederwond grote blokkades op het manifesteren van liefde en/of succes ervaren. En als dit hun wél lukt, hebben ze vaak ergens het idee dat het niet loyaal is om in hun kracht te staan. Dat ze daarmee niet loyaal aan hun moeder zijn. Omdat die hen geleerd heeft zich gedeisd te houden en niet af te wijken. En dus riskeren ze met hun (eventuele) succes misschien wel haar liefde en goedkeuren, wat het allerlaatste is wat een dochter met een moederwond wil!

 

Een gegeven is dat juist vrouwen met een moederwond (onbewust) heel lang een onbedwingbaar en onstilbaar verlangen naar bevestiging en waardering van hun moeder houden. Simpelweg omdat ze die in hun jeugd, toen ze daarin  nog superafhankelijk van hun moeder waren, zo zeer ontbeerden....

 

In de val van de loyaliteit
Loyaliteit is hele mooie eigenschap, die echter kwalijk kan uitpakken. Want vanuit het diepe verlangen hun moeder te behagen kiezen veel dochters er dus voor om uit angst voor afwijzing en conflict, hun eigen licht dan maar te dimmen. Bang als ze zijn om zich middels hun zelfverwerkelijking het verdriet of de woede van hun moeder over het opgeven van delen van haarzelf op de hals te halen, want dat kunnen ze niet aan. Omdat ze niet in hun kracht staan. En ze staan niet in hun kracht, omdat ze heel diep van binnen gehinderd worden door de vraag: ‘Ben ik eigenlijk wel iemand om van te houden?’ Wat natuurlijk super ondermijnend voor al je andere relaties is, en met name de intieme…

 

Jezus, wat zijn dat voor moeders?!
Misschien voel je kwaadheid in je opborrelen als je dit leest. Want wat zijn dat voor vreselijke moeders die hun kinderen hun liefde onthouden?! En ja, je hebt recht op je boosheid hoor, maar nogmaals: die moeders zijn zelf ook slachtoffers. Onbewuste slachtoffers, die onbewust daders zijn geworden.

 

Hun ‘daderprofiel’ ziet er trouwens in grove lijnen zo uit: 

  • Sommigen zijn aanvallend naar hun kind en bekritiseren, vernederen en verachten haar. Dochterlief kan het met geen mogelijkheid goed doen, wat zelfhaat genereert bij het kind; 
  • Anderen zijn fysiek en/of emotioneel afwezig voor hun dochter, waardoor het kind niet gezien is in haar behoeften en het gevoel heeft aan haar lot te zijn overgelaten. Ook dit slaat een diepe wond. Soms was die afwezigheid echter niet intentioneel, bijvoorbeeld als er een zusje of broertje was die veel aandacht nodig had, of als moeder ziek was, of moest werken voor de kost. Een niet-intentionele moederwond kan als gevolg van de gigantische loyaliteit van kinderen naar hun moeder toe heel lang onbewust en dus onbehandeld blijven. Wat toch nodig is, want een wond is nu eenmaal wond, en die heeft gevolgen voor de gewoontes en het gedrag van het kind: loyaliteit doet daar niks aan af!
  • En dan zijn er nog de moeders die hun dochter teveel overheersen met hun wil. En haar constant lopen te vertellen hoe ze moet leven en denken. En wat goed is en wat niet. Waardoor het kind geen ruimte ervaart en het gevoel heeft dat haar wil er totaal niet toe doet. Ook heel vervelend.

In al deze gevallen geldt: voel je behoeften en grenzen maar eens, als die er nooit of nauwelijks toe deden toen je nog een kind was…

 

Hoe weet je nou of de moederwond ook bij jou speelt en heling behoeft?
De moederwond is er natuurlijk in alle soorten en maten. Maar je herkent de wond aan de volgende (sterke) neigingen:

  • Jezelf vergelijken: heel onzeker zijn over wie je bent en het gevoel hebben niet (goed) genoeg te zijn. Je vergelijkt jezelf met anderen en bent vaak besluiteloos.
  • Jezelf schamen: als je heel vaak denkt dat er iets mis is met je, of dat je gefaald hebt. Je vind jezelf maar eng en denkt dat je mensen afschrikt. En dus heb je de neiging jezelf te willen veranderen voor anderen.
  • Niet voor jezelf opkomen: als je je grenzen en behoeften slecht voelt en aangeeft en je heel gemakkelijk laat beïnvloeden. Vaak tolereer je ook véél te lang dat anderen je slecht behandelen.
  • Jezelf ontkrachten: als je jezelf iedere keer maar verontschuldigt en kleiner maakt dan je bent. (Wat een manier is om liefde te krijgen.) Wat kan uitmonden in veel moeite hebben met volwassen worden en een stabiel en zelfstandig leven opbouwen.
  • Jezelf gigantisch wegcijferen: als je denkt geen andere keus te hebben dan jezelf weg te cijferen, terwijl je dat niet echt wil. Een hele bekende is de emotionele en soms ook fysieke zorg voor een familielid op je nemen, niet zozeer uit liefde maar uit verplichting. Omdat iemand het moet het doen, en dat ben jij dan maar. Wat een snoeiharde manier van zelfontkrachting kan zijn.
  • Je schuldig voelen: als je heel vaak het gevoel hebt iets of iemand te kort te doen. Dit constante je schuldig voelen kan devastating zijn! Net als trouwens die eeuwige zelfkritiek. Nee, vrouwen met een moederwond zijn niet gauw tevreden met zichzelf. En ook niet met anderen trouwens...  
  • Jaloers zijn: als je regelmatig competitie met andere vrouwen voelt, vooral op momenten dat je minder goed in je vel zit. Je probeert het wel weg te stoppen, maar het komt er toch uit. Bijvoorbeeld via overdreven star, of dominant gedrag. 
  • Jezelf saboteren: als je sterk de neiging hebt je aandacht te richten op dingen te richten die niet goed zijn, of mis kunnen gaan. Daarmee saboteer je je eigen geluk. Want het gevolg hiervan is veelal uitstelgedrag, omdat succes je eigenlijk beangstigt…

Hoe verder?

Dit was een heel verhaal, dat jou misschien de ogen heeft geopend. Ik hoop dat je begrijpt dat het erg veel nut heeft de moederwond te helen. Mocht jij hulp kunnen gebruiken bij het voelen en aangeven van je grenzen en behoeften, dan is het transformatieve conflict- & lifecoaching misschien iets voor je. Want je hoeft daar echt niet per se jarenlang voor in therapie. Voel je hartstikke vrij, maar weet dat je welkom bij me bent. 

 

AleXandra van Smoorenburg

 

Gerelateerde artikelen

 
 
 
 
Vond je dit artikel de moeite waard? Reageer, like of deel het!